KANLICA VETERİNER KLİNİĞİ
AYÇA TAŞELİ
Ana Sayfa      KEDİ      Kedi Hastalıkları
 
KEDİ HASTALIKLARI
 
Hastalıklara Giriş
Yaşam; bir canlının bünyesinde meydana gelen fiziksel ve kimyasal olayların bütünüdür. Sağlıklı bir bedende bu olaylar düzenli bir seyir izler. Canlı vücudunda çeşitli sistemlerin ve bu sistemlere dahil organların işbirliği içinde ortak çalışması ile yaşamın sürekliliği sağlanır. Hastalık; yani bedenin sistem ve organlarının rutin işlevindeki aksamalar, canlı bedeninin normal fonksiyonlarının bozulmasına neden olur. Bu da yaşam kalitesinde azalmaya veya yaşamı tehdit edebilecek işlevlerdeki bozuklukların oluşmasına neden olabilir.
Parazitler

Yaşamı boyunca kedinizin bir çok parazit türüyle karşılaşma riski altındadır. Bu parazitleri İÇ ve DIŞ PARAZİTLER olarak sınıflandırabiliriz.

DIŞ PARAZİTLER

Kedilerin sağlığını tehdit eden dış parazitlerin başında pire, kene, bit ve uyuz etkenleri gelmektedir.

Pireler gözle görülebilen, genellikle siyah renkte ve çok hızlı hareket eden parazitlerdir. Genellikle otluk, çalılık ve ormanlık alanlarda yoğun olarak bulunurlar. Kediler bu tarz yerlerde dolaşırlarken pirelerin konakçısı olurlar. Kedinin vücuduna geçen pire öncelikle kendisine kan emebileceği bir yer seçer bu aşamada pireler kedinin tüyleri arasında dolaşırken gözlenebilirler. Pireler, tüylerin arasında deri üzerinde çok hızlı hareket ederler ve aynı zamanda sıçrama kabiliyetleri de vardır. Bu parazitler çoğunlukla kedinin koltuk altları, boyun altı, kulak çevresi ve sırt bölgelerindeki deri yüzeyinden kediyi ısırarak kan emerler ve aynı zamanda kendi vücutlarında taşıdıkları bir takım başka parazitleri de kedinin kanına verirler.
Pirelenen kedilerin tüyleri arasında parazitin kendisi dışında siyah yada kahve tonlarında toplu iğne başı büyüklüğünde birikintilere rastlanır bu nokta şeklindeki birikintiler pireler kan emdikten sonra kedinin derisinde oluşan küçük kan pıhtılarıdır. Pirelerin tükürükleri bazı kedilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir, bazı durumlarda sadece bir pire ısırığıyla bile deri problemi yaşayan kediler görülmektedir. Pirelenen kediler devamlı olarak kaşınırlar ve bu kaşınma baş edilemez bir hal alabilir ve kaşınma esnasında kendi derilerine zarar verebilirler ve sonuçta pireler yüzünden kedilerde deri problemleri baş gösterir. Kedileri konakçı olarak kullanan pireler çoğunlukla insanlara geçmez çünkü insanların vücut ısısı pireler için ideal olan kedilerin vücut ısısından düşüktür. Fakat pireler özellikle ev ortamında kedilerin deri ve tüy yapısını taklit eden halılara yuva yapıp yumurtalarını bırakabilirler.

Keneler de pireler gibi yeşillik ortamlarda bulunurlar ve üzerinde bulundukları otların yakınından geçen kedilerin üzerine atlarlar. Kenelerin konakçısı üzerinde kan emmek için uygun yeri bulması 24 ila 48 saatlik bir süre alır ve bu süre sonunda genellikle kedilerin çene altı, boyun, kulak içleri ve kulak kepçesi ve bacakların üst kısımlarında deriye tutunurlar. Kenelerin ağız kısımları çengellidir ve kedinin derisine bunları geçirerek sıkıca tutunurlar, kan emerlerken aynı zamanda kendi vücutlarındaki bir takım parazitleri de kedinin kanına verirler. Kedinin tüyleri aralandığında farklı büyüklükteki ve renkteki keneler görülebilir. Kedi sahipleri küçük dostlarının üzerinde kene gördüklerinde çoğu zaman bunları çekip almak isterler fakat kenelerin deriden çıkartılması zor bir işlemdir ve özel yöntem gerektirir. Keneleri çıkarmak için yapılan bilinçsizce çekme işlemi kenenin ağız kısmının kedinin derisinin içinde kalmasına neden olur. Bu nedenle kedinizin derisinde kene gördüğünüzde yapmanız gereken şey onu bir veteriner hekime götürmek olmalıdır. Konakçısı kedi olan bazı keneler insanlara da geçebilir ve bir takım hastalıkları insanlara da bulaştırabilirler.

Bitler de keneler gibi kedilerin tüyleri arasında fark edilir ve aynı problemlere neden olurlar fakat pire ve kene ye göre kedilerde dış parazit olarak bitlere nadiren rastlanmaktadır.

Kedilerde uyuz hastalığına yol açan bir çok etken mevcuttur. Kediler uyuz etkenlerini de diğer dış parazitlerde olduğu gibi dış ortamdan alırlar fakat bazı uyuz etkenleri kedilerin normal deri floralarında bulunur ve ancak hayvanın bağışıklık sistemi hasar gördüğünde hastalık oluştururlar. Uyuz etkenleri çoğunlukla gözle görülmezler, deri ve deri altına yerleşen bu etkenler kedinin deri ve tüylerinde zamanla ortaya çıkan hasarlar oluştururlar. Uyuz etkenlerinin tipine ve yayıldıkları bölgelere göre oluşturdukları enfeksiyonlar değişir. Bazen lokal bölgelerde ( kulaklar, baş, göz çevresi gibi) bazen de tüm vücutta ( özellikle bacak içleri, kasıklar ve sırt üstü) deri kızarır, tüyler dökülür. Uyuz hastalığına yakalanan kediler sürekli kaşınmak isterler ve çoğu zaman kaşınırken derilerine zarar vererek deri bütünlüğünün bozulmasına neden olurlar. Bu durumda da uyuz enfeksiyonu ikincil bakteriyel hastalıklarla birleşir. Uyuz olan hayvanların diğer hayvanlardan ayrı tutulması gereklidir.

Pire, kene, bit ve onlar yüzünden oluşabilecek problemlerden uzak kalmanın tek yolu kedinizin dış anti-paraziter ilaç uygulamalarının düzenli olarak yapılmasıdır. Piyasada uzun süreli koruma sağlayan tasmalar ve damla yada sprey şeklinde uygulanan preperatlar mevcuttur. Uyuz hastalığında ise uyuz etkeninin tespiti yapılarak spesifik tedavi uygulanmalıdır.

Unutmayın ki dış parazitlerden korunmak aynı zamanda iç parazitlere karşı da önlem almak demektir !

İÇ PARAZİTLER

İç parazitler genellikle barsak ve akciğerlere yerleşirler ve genellikle pire, kene, bit ve bazı sinekler tarafından kan emme esnasında kedilerin kanına aktarılırlar. Bu yolla aktarılan farklı sınıflara ait bir çok parazit bulunmaktadır ve her birinin yaşam süresi, konakta yerleştiği organ ve oluşturduğu enfeksiyonlar birbirinden farklıdır. Bu parazitlerle enfekte olan kediler kendileri hastalandıkları gibi dışkıları yada vücut sıvıları ile bu parazitlerin yavrularına, diğer hayvanlara ve insanlara yayılmasında en önemli rolü üstlenmiş olurlar.

Kancalı kurtlar, yassı kurtlar, yuvarlak kurtlar ve kıl kurtları kedilerde en sık rastlanılan iç parazitlerdir. Yavrular ve gebe kalacak dişiler başta olmak üzere kedilerin rutin olarak antiparaziter ilaçlamalarının yapılması, diğer hayvanların enfekte olma riskini minimuma indireceği gibi insanları da enfeksiyon riskinden korumuş olur.

Kedilerde antiparaziter olarak kullanılan birçok etken madde ve farklı markalarda ilaç bulunmaktadır. Bu ilaçlar genellikle kedinin kilosu ve yaşı göz önüne alınarak doze edilir.